Początki osadnictwa w Bieszczadach

Dodane: przez: Krystian Bieszczadersi, w kategorii:

„Polskie Bieszczady to góry zbyt małe, by można było w nich odkryć miejsca, w których nikt dotąd jeszcze nie był. Jednakowoż zbyt duże, aby można je było poznać w jeden czy dwa dni.” - nie sposób nie zgodzić się z tym stwierdzeniem, które rzucają autorzy książki „Dzikie Bieszczady”.

Tym bardziej, że historia tego pasma górskiego sięga mniej więcej 28 milionów lat wstecz. To właśnie wtedy, odkryto pierwsze ślady ludzkiej bytności na tych terenach… Zobaczmy, jak to wszystko się zaczęło.

 

Bieszczady okiem archeologów

Na pierwsze pojedyncze ślady ludzkiej bytności na terenie Bieszczad natknięto się na obszarze górnego Sanu, a dokładniej mówiąc w obrębie miejscowości: Lesko, Stefkowa, Załuż, Rajskie. Ślady osadnictwa grodowego odkryto z kolei w Myczkowcach (Grodzisko), Łukawicy, Hoczwi i Horodoku. Odkrycia te sięgają czasów najdawniejszych czyli epoki neolitu i brązu.

 

Bieszczady okiem historyków

Cenne źródło informacji o pierwszych osadach bieszczadzkich, stanowią dwa akty rozgraniczenia dóbr. Pierwszy taki dokument pochodzi z 1376 roku i dotyczy podziału obszaru Sanu na dwie osady – wieś Terpiczów (jej właścicielami byli bracia: Jacek, Jurek i Iwanek) i wieś Myczkowce (jej właścicielem był nijaki Olesiek). Drugi dokument pochodzi z 1400roku i dotyczy rozgraniczenia pomiędzy wsiami Hoczew, Terpiczów a lasami królewskimi nad Osławą.

Kolejne doniesienia historyczne na temat pierwszych osad bieszczadzkich, pochodzą z pierwszej połowy XV wieku. Zapiski o nich pojawiają się w aktach sądowych. Najczęściej figuruje tam nazwisko Kmita, co dowodzi, iż to właśnie ten ród stał się właścicielem dóbr nad górnym Sanem. W dokumentach tych znajdziemy też dużo więcej nazw poszczególnych wsi, co pozwala stwierdzić, że rozwój osadnictwa w tym czasie przybrał na sile.

Historyczne źródła dowodzą również, że spory udział w kolonizacji Bieszczad miał też węgierski ród Balów. Zarządzali oni terenami dorzecza Hoczewki oraz znaczną część dorzecza Solinki. Zapiski te dotyczą XV-XVII wieku. w tym czasie bowiem, powstało blisko 30 nowych wiosek. Wśród nich pojawiło się również pierwsze miasteczko – Baligród, któremu nadano prawo magdeburskie oraz przywileje na organizację targów, jarmarków oraz składowanie wina.

 

Bieszczadzkie wsie współcześnie

Do dzisiejszego dnia na obszarze Bieszczad, pozostało niewiele wsi. Wszystko to związane było z dwoma faktami. Po pierwsze: w Bieszczady uciekało coraz więcej jednostek, które popadły w konflikt z prawem. To z kolei przyczyniało się do zmniejszenia bezpieczeństwa wśród mieszkańców. Po drugie: wraz z zakończeniem II-ej wojny światowej, rozpoczęto masowe wysiedlenie ludności.  Zabudowania należące do nich były niszczone. Jedynym dowodem ich istnienia stanowią zachowane fragmenty budynków, cmentarze czy cerkwiska, które uświetniają krajobraz bieszczadzki.

Obecnie, jako jedna z najstarszych osad figuruje wieś Myczkowce. Położona u stóp Grodziska i Michałowa.

Źródła:

„Dzikie Bieszczady” – J. Szarek; G. Sitko

„Bieszczady z historią i legendą w tle” – M. Głuszko

 

Musisz się zalogować by móc dodawać komentarze:
Zaloguj sie Facebook Google+
×

Dodane komentarze (0)

Nie dodano jeszcze żadnych komentarzy.

Szukaj w serwisie